پيمانی است كه به اندازه توانایی هر چيزی، در ذات و تكوين آن چيز قرار داده شده،
مثلا: از هر خودكاری پيمان ذاتی گرفته شده كه به اندازه جوهرش بايد بنويسد.

و يا پيمانی اختياری است برای انجام كاری خاص ميان دو طرف یا دو نفر يا دو سازمان.
 مثلاً: از معماری تعهد گرفته شده تا مدرسه یامسجدی را در اندازه مورد توافق، بسازد.