منظومه‌ قرآني شماره ( 16 ): { سوره: زلزال (99) آيه: 1 تا 8 }

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ‏ * إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها (1) وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها (2)

وقتی زمين با لرزشی بسیار شديد لرزانده شود * و زمين بارهاى سنگينِ خود را برون افكند.

ـ در آستانة برپائی دادگاهِ قیامت « چهرة حقیقی » آسمان‌‌ها و زمین با حوادثی بسیار عجیب و عظیم نمایان می‌شود.

ـ آن روز زمین با « لرزشی بسیار شدید، زیر و رو » می‌شود لذا قرآن به « ما » هشدار می‌دهد که آن حادثه چنان شدید است که زن شیرده فرزندِ شیرخوارِ خود را رها و زن باردار فرزندش را می‌اندازد و مردم بدون آنکه مَست‌کننده‌ای خورده باشند رفتارِ مستانه دارند: يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْ‏ءٌ عَظيمٌ (1) يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى‏ وَ ما هُمْ بِسُكارى‏ وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَديدٌ (حج/2)

ـ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها: با آن زلزله شدید، زمین « محتویاتِ سنگین » خود را « بیرون می‌آورد. » غالبِ مفسرین فرموده‌اند: منظور « زنده شدنِ مُردگان » است اما طبق آیة « إِذا بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ » (عادیات/9) و « إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ » (أنفطار/4) و به استنادِ چند آیة بعد ظاهرا « این نظر درست نیست » و احتمالاً منظور « إفشاء فجایعِ تلخ » است.

وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها (3) يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها (4) بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى‏ لَها (5)

و وقتی زمین أخبارش را طبقِ وحیِ الهی به او باز گويد، هر انسانی می‌پرسد: زمين را چه شده؟

ـ پس « إفشاء أخبارِ » زمین برای « همة مردمی که دوباره زنده شده‌اند » بسیار « تعجّب‌آور » خواهد بود.

ـ تُحَدِّثُ أَخْبارَها: « محتویاتِ سنگینِ زمین » نمی‌تواند جسدِ مُردگان باشد بلکه « أخبارِ ظلم‌ها و فجایعِ بشر » در طول تاریخ و گزارشِ: حادثة سوزاندنِ مردمِ زنده توسط اصحاب اخدود، خیانت‌هایِ سقیفه، حماقت‌هایِ صفین، فاجعة جانسوز و تلخِ کربلاء، جنایاتِ منافقین کوردل، جنایاتِ صربها‌ در بوسنی، فجایعِ وحشتناکِ آمریکا در ویتنام، صهیونیسم در فلسطین و وهابی‌ها، طالبان و داعش در افغانستان، ایران، عراق، سوریه، لیبی، نیجریه .... می‌باشد، تا « نقشِ مردم » و « نحوة واکنشِ آنها » نسبت به آن فجایع معلوم و « حسابرسیِ آنها » با دقت انجام شود.

ـ « إفشاگری زمین »،« خودسرانه » نیست بلکه طبقِ « فرمانِ الهی » است که به زمین « وحی » می‌شود. 

يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ (6)

آن روز أقشارِ مردم در (عرصة قیامت) پخش می‌شوند تا نتيجة كارهايشان به آنها نمایانده شود.

ـ آن روز با « إفشاگریِ زمین »،« فجایعِ و جنایاتِ مستکبرین » و « نتیجة حمایتِ برخی از مردم از آنها » برای « همة مردم »،« تجسّم » پیدا می‌کند تا « جنایتکاران و حامیانِ آنها » نتوانند کارشان را « إنکار » کنند. 

فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ (7) وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ (8)

پس هر كه به وزنِ ذرّه‏اى نيكى كند آن را می‌بیند و هر كه به وزنِ ذرّه‏اى بدى كند آن را می‌بیند.

ـ « مردم » در دادگاهِ عدلِ الهی با هم « برابرند » و فقط « أعمالِ خیر یا شرِ آنها » جایگاهِ آنها را مُعیّن می‌کند.

لذا « حضرتِ لقمان » علیه السلام به ما و فرزندش تذکّر داده که اگر به وزن دانة خردلى کارِ نيك يا بد داشته باشید و اگر آن کار در دل سنگ يا در اوجِ آسمان يا درونِ زمين باشد، خداوند آن را در قيامت براى حسابرسی حاضر مى‌کند: 

يا بُنَيَّ؛ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ (لقمان/16)

ـ پس 1ـ نتیجة أعمال بشر فقط در قیامت رخ می‌دهد، 2ـ زمین، رفتار خوب و بد ما را ضبط و در آخرت إفشاء می‌کند.

« خدایا؛ انسِ ما را با قرآن و فهم ما را از کلامِ نورانیّت روزافزون فرما تا در قیامت سرافکنده نباشیم. »