یک دقیقه با وحی شماره 141
« هر جمعه، یک دقیقه با وحی: » (شماره: 141 )
« چه کاری » است که « هیچ پیامبری » نمی‌تواند آن را « انجام دهد »؟
حضرت موسی علیه السلام فرمود: خدایِ ما هر چیزی را که می‌آفریند (او را تا رسیدن به مقصدش) هدایت می‌کند:
قالَ: رَبُّنَا الَّذي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى (طه/50)
نظامِ حکیمانة الهی از میان همة مخلوقات فقط انسان را برای اینکه آزمایش شود سمیعِ بصیر قرار داد:
إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَليهِ فَجَعَلْناهُ سَميعاً بَصيراً (انسان/2)
(ما انسان را پدید آوردیم ... تا او را بیازمائیم، لذا او را بسیار شنوا و بسیار بینا قرار دادیم.)
و انسان با این دو توانائی با دو گزینة متضاد مواجه شد تا در پذیرشِ هدایتِ الهی هرگز مجبور نباشد:
إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً (انسان/3)
(ما او را در جهت حاکمیتِ حق راهنمائی و رهبری کردیم اما او می‌تواند قدردان باشد و می‌تواند قدرشناس نباشد.)
پس همة مردم با سمع و بصر و اختیارِ خود می‌توانند یکی از دو مقصدِ متضادِ دنیا یا آخرت را انتخاب کنند:
... مِنكُم مَنْ يُريدُ الدُّنْيا وَ مِنْكُمْ مَنْ يُريدُ الْآخِرَةَ ... (آل‌عمران/152)
(... برخی از شما (مردمِ مذهبی و حتی از شما مجاهدین در جبهة جنگ) دنیا را می‌خواهید و برخی از شما آخرت را می‌خواهید ...)
پس همة مردم بدون إستثناء در سمیع و بصیر بودن و در انتخابِ خود مختارند و هیچ پدر، مادر، همسر، معلم و هشداردهنده‌ای و حتی بهترین پیامبر الهی هم هرگز نمی‌تواند هیچ انسانی را به دیدن و شنیدن، مجبور کند:
... أَ فَأَنْتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ لَوْ كانُوا لا يُبْصِرُونَ؟ (یونس/43)
(آیا تو می‌توانی نابینائی را که نمی‌خواهد ببیند و بصیرت داشته باشد (به راه حق و کارِ درست) هدایت کنی؟)
وَ ما أَنْتَ بِهادِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلالَتِهِمْ ... (روم/53)(نمل/81)
(و تو ـ هرگز ـ نمی‌توانی نابینائی که نمی‌خواهد راهِ حق را ببینید از گمراهی باز داری و او را راهنمائی و راهبری کنی ...)
نکتة مهم: با آنکه مردم در سمیع و بصیر بودن و در انتخابهایِ خود مختارند اما هرگز آزاد و رها نیستند بلکه آنها مجبورند سرانجامِ انتخاب‌هایشان را بپذیرند و برای هر انتخابِِ جاهلانة خود مجازات شوند:
وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى عَلَى الْهُدى فَأَخَذَتْهُمْ صاعِقَـةُ الْعَذابِ الْهُونِ ... (فصلت/17)
(و قوم ثمود ـ که از نسل بعدی نجات‌یافتگان قوم حضرت نوح علیه السلام بودند ـ را ما هدایت کردیم اما آنها نابینا بودن را دوست داشتند نه هدایت شدن را لذا به خاطرِ عملکردشان، صاعقه‌ای مجازاتِ‌کننده و خوارکننده آنها را نابود کرد.)
ذلِكَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرينَ (نحل/107)
(آن مجازات برای این بود که آنها زندگی دنیا را به جاودانگی آخرت ترجیح دادند و خداوند حق‌گریزان را هدایت نمی‌کند.)
« خدایا؛ یاریمان کن تا عاقلانه سمیع و بصیرِ باشیم و مجذوبِ ظواهرِ دنیا نشویم و در آزمونِ تو قبول شویم. »
