منظومه قرآنی شماره 9

منظومه‌ قرآني شماره ( 9 ): { سوره: قریش (106) آيه: 1 تا 4 }

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ‏ * لِـإيلافِ قُرَيْشٍ (1)

(یکی از اهدافِ نابودیِ سپاهِ ابرهه،)براى الفت‏ بخشیدن به قريش (بود.)

ـ محتوایِ این سوره ادامة سورة فیل است. (اما به دلایل فقهی این دو سوره « مستقل » از یکدیگرند و نباید به عنوان یک سوره تلقی شوند.) 

ـ إيلافِ: « الفت و همبستگی »، قُرَيْش: قومی‌ که حولِ « متولّی کعبه » انسجام و همبستگی و تجارتِ یکپارچه دارند.

ـ مکه، محل تلاقی کاروان­های تجاری بزرگ بود و این برای أبرهه قابل تحمّل نبود لذا با نیّت سوق دادنِ کاروانیان به یمن، برای نابودی کعبه به آن حمله کرد. خداوند نیز أصحاب فیل را نابود کرد تا همبستگی مردمِ قریش حفظ شود.

إيلافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتاءِ وَ الصَّيْفِ (2)

(برایِ حفظِ) همبستگیِ آنها هنگامِ كوچ زمستان و تابستان (خداوند اصحاب فيل را نابود كرد.)

ـ « رحله »: کوچ طولانی با کاروانی یکپارچه، مسلّح و مجهّز برای مقابله با راهزنان. الشِّتاءِ: زمستان. الصَّيْفِ: تابستان.

ـ قریش سالی دو بار به تجارت می­پرداختند در زمستان به یمن و در فصلِ تابستان به سمتِ شام (سوریه و اردن و لبنان).

ـ « اطاعت از متولّیِ کعبه » و « تجارتِ دسته‌جمعی »،« دو عاملِ الفت و أمنیت و رونقِ اقتصادی و رفاهِ قریش بود.

ـ خداوند با نابودیِ سپاه عظیم أبرهه و حمایت از قریش در واقع از یکسو دعایِ حضرت ابراهیم صلوات الله علیه را إجابت فرمود که أمنیت مکه و رفاه مردم آنجا را خواسته بود: {وَ إِذْ قالَ إِبْراهيمُ: رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ (بقره/126)}و از سوی دیگر زمینة « إقتدارِ حضرتِ عبدالمطلب » علیه السلام و « مقدماتِ ظهور اسلام » را فراهم نمود.

ـ این حادثة بزرگ توجّه مردم جهان آن روز را به « عظمت و حُرمتِ مکه » جلب کرد و « حُرمت و محبوبیّتِ کعبه » و « مقامِ موحّدانة حضرتِ عبدالمطلب » علیه السلام را نیز صد چندان کرد. با این « معجزة بزرگ » توجّه مردم به « قدرتِ الهی » جلب و « زمینة بعثتِ پیامبر أکرم » صلی الله علیه و آله به عنوانِ « آخرین پیامبر » مهیا شد. 

فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هذَا الْبَيْتِ (3)

پس آنها (و همة مردمی که از لطفِ الهی برخوردار می‌شوند) بايد خداوند اين « بیت » را بندگی کنند.

ـ الْبَيْت: آنجائی است که « محور وحدت و مرکزِ حفظ ارزشهایِ الهی » در سطح « جهان » است و چون مخاطبِ قرآن همة مردمِ جهان در هر زمانند پس نه تنها مردم مکه بلکه مردم هر جائی (مثل ایرانِ صاحب‌الزمانی) که « حرم » شده، باید به « ربوبیت و مدیریتِ خداوند » در تامین أمنیتِ خود ایمان داشته باشند و در قبالِ این عنایتِ الهی متعهّد شوند و به شکرانة این نصرتِ بزرگ الهی « زمامدارِ این بیتِ » را دائما بندگی و « مُتولّی بیتِ و حرم او » را اطاعت کنند. زیرا « مهمترین هدفِ عبادت »،« شکرِ مُنعم » و « شناسائی و إطاعت دائم از عواملِ نصرتِ الهی » است.

الَّذي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ (4)

همان خدايى كه در گرسنگى غذايشان داد و از بيمِ (دشمنان این بیت) آسوده‏خاطرشان كرد.

ـ أَطْعَمَ: رفع نگرانی با « فراوانی انواعِ نیازهایِ إقتصادی » و ایجادِ آسودگی با « تأمینِ عواملِ سلامتی » است. 

ـ کدام معبود باید عبادت و اطاعت شود؟ همان معبودی که اسباب رزق و نیازهای زندگی مردم را دائما فراهم می­آورد و آنها را از « انواعِ خطرات، تهدیدها، هجومِ راهزنان و دشمنان »، حفظ و « أمنیت و آسایشِ آنها » را تامین می­کند.

ـ « معیشت » و « أمنیت » مهمترین الطافِ الهی بر مردم است و باید موجبِ « عبادت » و « تشکرِ » آنها شود.

« خدایا؛ برای این همه أمنیت و نعمت‌، توفیق عبادت و تشکر به ما بده و ما را از کفر و ناسپاسی حفظ فرما. »