اخلاق قرآني



در روابط خانوادگي و اجتماعي، لازم است مردم با ابتکار و خلاقیت و گفتار و رفتار تشويق‌آميزِ خود، اسباب شادباش و خوشحالي یکدیگر را فراهم آورند و به يكديگر نشاط و روحيه ببخشند تا عواطفشان تلطيف و روابطشان گرم و زندگی برایشان لذتبخش شود.

لذا قرآن، پيروان مكتب حق را نه تنها از ردِّ احسان باز مي‌دارد بلكه مي‌فرمايد : هرگاه با انواع هدایا و رفتارهاي تشويق‌آميز دیگران وجودِ شما جان دوباره‌ يافت، با شادباش و تشويقي بهتر يا مانند همان تحيّت، آن را پاسخ دهيد. (و بدانيد كه) خداوند حساب هر چيزي را دارد :

وَ إِذَا حُيِّيْتُم بِتَحِيَّةٍ ،

فَحَيُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا (نساء/86)

البته منظور سبقت در چاپلوسي، تملّق، چشم و همچشمي و ريـا نيست.

 

کارهایی که « پیامبر أعظم صلی الله علیه و آله » هم نمی­تواند انجام دهد :

1ـ آنهايي كه در پیله و قبرِ (خودخواهی، دنياگرايی و تکبّر غرق و) دفن شده‌اند، حتی تو نیز نمي‌تواني « شنوا » کني :

« ... إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَنْ يَشاءُ وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ (فاطر/22) »

2ـ آنهايي كه خود را به « كوري » مي‌زنند و نمی­خواهند با « بصيرت » باشند، تو هم نمي‌تواني آنها را « هدايت » كني :

« .... أَ فَأَنْتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ لَوْ كانُوا لا يُبْصِرُونَ ؟ » (یونس/43)

3ـ آنهایی كه به « عقل و منطق » خود إعتنایی ندارند و خود را به « مُردگی » و « كري » ­زده و نمی­خواهند بشنوند، تو هم نمی­تواني آنها را « شنوا » سازی و « راه » را به « كور » نشان دهي :

« إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى‏ وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرينَ » (نمل/80)

« أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ مَنْ كانَ في‏ ضَلالٍ مُبينٍ » (زخرف/40)


آذرباد     1396/04/24 - 17:49
سلام وتشکر برای آیاتی که معرفی می فرمایید تا تامل وتوجه بیشتری نسبت به این آیات داشته باشیم.شاید طرح حدیثی از مولا علی علیه السلام خالی از لطف نباشد با این مضمون که اگر خوبی نمی توانیم انجام دهیم حداقل بدی نکنیم که این خود در اندیشه ورفتار انسان بازتاب زیبایی خواهد داشت وخود به خود "خیر" وخیرگزینی در وجود ما شعله ور خواهد شد.آیا ازدواج با افرادی که در ظاهر چندان مراعات حدود شرعی راندارند با این انگیزه که تغییری در اندیشه واعتقاد او ایجاد کنیم مجاز می باشد ؟ ممنون از راهنمایی شما

با سلام به شما. طبق آیات قرآن ، انسان قطعا مختار است و وراثت ، محیط ، والدین ، همسر ، رفیق ، إبلیس و هیچ عاملی از درون و بیرون او را به کاری « مجبور » نمی کنند. (یعنی نباید تأثیری بر انسان بگذارند) اما همین انسان مختار ، باید هر لحظه « تکامل و تعالی » پیدا کند یعنی خودش را به « بالا » و قرب باریتعالی بکشاند. چگونه ؟ برای بالا رفتن از هر دیوار یا چاه و یا کوه و صخره ای ، باید طنابی پر از گِره یا نردبانی پر از پله و خلاصه جایی برای « دست گرفتن » و « پا گذاشتن » داشته باشیم. خداوند متعال ، « نواقص » والدین ، همسر ، فرزند ، همسایه ، بستگان ، دوستان و دشمنان را « پلکان » ترقی و تعالی بشر قرار داده است. پس هر قدر جهالت مردم بیشتر ، عظمت رسالت رسول أکرم صلی الله علیه و آله بیشتر. هر قدر بیسوادی دانش آموزان بیشتر باشد امکان بروز و ظهور معلمین فراهمتر خواهد بود. ازدواج ، واجب ترین تکلیف هر فرد است و « همسر » فقط « بهانه ای » است برای اینکه فرد از « نواقص او » خودش را بالا بکشد.( یعنی بخواهد با او خودش را آدم کند نه اینکه او را «آدم» کند!!) با این بیان قرار نیست همسر ، « انسان کامل » باشد. همین قدر که « حداقل ویژگی ها » را که عقل و شرع معین کرده اند داشته باشد کافی است ضمن اینکه « فردای هیچ آدمی » ، گارانتی و ضمانت ندارد. پس همسر پیامبر و امام و یا شاه و فرعون بودن هیچ فرقی در « آزمایش انسان » ندارد. امیدوارم تمام جوانان برومند و مومن، مثل تمام گیاهان و حیوانات و عناصر طبیعی ، حتی لحظه ای ، انجام این أمر مقدس را به تاخیر نیاندازند. إن شاء الله تعالی . التماس صلوات